به توقف طولاني كار به علل گوناگون بی‌کاری اطلاق مي‌شود و ممكن است در باب يك صنعت، ماشين و يا در مورد يك كارگر به كار برده شود؛ ولي در زبان محاوره‌ بی‌کاری عبارت است از توقف اجباري كار توسط كارگران يا مزدبگيران؛ خواه به جهت پيدا نكردن كار و خواه به دليل اخراج آنان از محل كار قبلي باشد. هم‌چنين بی‌کاری در مورد جمعيت به كار برده مي‌شود كه توان فعاليت‌ داشته باشند. لذا كساني كه توان فعاليت ندارند، مانند پيران، كودكان، معلولين و از كار افتادگان در زمره بيكاران به حساب نمي‌آيند. بنابراين بی‌کاری شامل افرادي مي‌شود كه در سن فعاليت و توان فعاليت داشته و در جستجوي كار مي‌باشند.

گاهي مواقع بی‌کاری به صورت آشكار و واقعي نمي‌باشد كه بدان بی‌کاری پنهان اطلاق مي‌شود. بی‌کاری پنهان عبارت است از يك بی‌کاری نامطلوب كه در آن قطع كار به چشم نمي‌خورد، بلكه اولاً نيروي كار به جاي فعاليت در بخش توليد به واسطه‌گري، دلالي و مشاغل خدماتي بدون بازده مشغول است و ثانياً كارگران بسياري در زمينه‌هايي به كار گرفته مي‌شوند كه در آن، شمار كارگران نسبت به كار فزوني دارد؛ از اين رو، هر كس خود را در حال كم‌كاري مي‌بيند. لذا در تعريف بی‌کاری پنهان گفته‌اند كه بی‌کاری پنهان شامل افراد فعال و ظاهراً شاغلي است كه عملاً نقشی در توليد يا در پيشرفت كار ندارند و با حذف آنها خللي عمده به گردونه كار وارد نمي‌آيد.

اين نوع بی‌کاری در بخش صنايع كمتر بروز مي‌كند و حال آنكه در بخش كشاورزي (واحدهاي كوچك و غير مولد خانوادگي) به دليل پيدايي روستائيان فقير با توليد و مصرف اندك و اقتصاد بخور و نمير؛ هم‌چنين در بخش خدمات (كارمندان، شاغلين، خرده‌فروشي و آنها كه كالايي را دست به دست مي‌گردانند) به دليل فراوان شدن دست فروش‌ها، شاغليني كه بازدهي ناچيز دارند، تورم كارمندان اداري و غيره، بيشتر تجلي مي‌نمايد.

اين بی‌کاری از شرايط ساختي اقتصادهاي كم‌رشد و دوگانگي دروني آنان منبعث مي‌شود. به خاطر اينكه در اين گونه اقتصادها، به جهت نارسايي سرمايه، در مقايسه با نيروي كار در دسترس، نوعي كم‌كاري دايمي پديد مي‌آيد.

در مواردي چند، وجود نيروي انساني زايد در بازار كار را، بی‌کاری پنهان مي‌خوانند؛ چرا كه اين پديده‌ موجبات عرضه نيروي كار فراوان را فراهم مي‌سازد و از طرفي كارگراني كه مزد كافي دريافت نمي‌دارند، به كاهش توليد دست مي‌زنند و در نتيجه نيروي كار به طور كامل مورد استفاده قرار نمي‌گيرد.

از آنجا كه بی‌کاری پنهان، با عواملي كه مبين كم‌ رشدي هستند مرتبط مي‌باشد، حل اين نوع بی‌کاری نيز به مسايلي چون رفع بی‌کاری، ايجاد مشاغل سودبخش‌تر، آموزش حرفه‌اي، سياست سرمايه‌گذاري و دستمزد، تحرك اجتماعي - حرفه‌اي كارگران و به طور كلي حذف دوگانگي بين اقتصاد بازار و اقتصاد معيشتي، مربوط مي‌شود.

باتوجه به آنچه بيان شد، اين نوع بی‌کاری در حيات افراد كم‌درآمد، اقليت‌هاي قومي و نژادي، افراد غير ماهر، ساكنان مناطقي كه به ركود دچارند، روستائيان و... بيشتر رواج دارد.

م